Top of this page
Skip navigation, go straight to the content
Praat nu alvast mee voor de workshop 'De rol van vrijwilligers binnen de brandweer van de toekomst' op het NVBR-congres en reageer op onze stelling:
Het probleem bij de veranderingen van de brandweer -met name voor vrijwilligers- is niet iets nieuws oppakken, maar juist het oude loslaten. Deze stelling komt van Fred Heerink Regionaal commandant Hulpverleningsdienst Drenthe en voorzitter van het NVBR Netwerk Vrijwilligheid.
Waarom met name voor vrijwilligers? Snap dat echt niet. Vrijwilligers kennen immers ook een andere werkomgeving waarbij het juist gebruikelijk is dat processen heel anders lopen en ook regelmatig veranderen.
Wel vragen veranderingen leiderschap en visie. Dat is iets wat binnen de brandweer niet altijd getoond wordt. Bestuurlijke besluiten, politieke keuzen en afschuiven van verantwoordelijkheden spelen hierbij een belangrijke rol.
Laat duidelijk weten wanneer en waarom iets moet gebeuren en laat geen zaken op zijn beloop gaan. Het waarom is belangrijk voor het slagen van de verandering (verkoopt zichzelf als het goed is) en wanneer betekend onontkoombaar en geen onzekerheid.
Geen woorden, maar daden zou ik zeggen.
Gooi geen oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt.....
We weten: "niemand wil verandering, behalve een baby met een natte luier" dus zowel voor vrijwilligers als dagdienstmedewerkers moet je duidelijk maken WAAROM iets moet veranderen. Als mensen er gezamenlijk het voordeel van inzien, zijn ze best bereid mee te doen. Daarbij is vaak wel belangrijk dat je nog eens benadrukt dat je als brandweermedewerker onderdeel uitmaakt van een groter geheel: het cluster of de veiligheidsregio rondom je lokale korps, waarbij zowel op niveau van VR als landelijk steeds meer bepaald wordt hoe 'de brandweer eruit ziet' (hoe graag je er ook lokaal over zou willen meepraten). Als je daarbij niet voorbij gaat aan de goede ideeen die mensen op de werkplek allang hebben, kom je samen op een hoger plan.
Het valt me overigens op dat - bij de introductietekst van deze workshop - alleen de 'professionals' worden uitgenodigd vooraf via social media alvast mee te denken. Waarom benader je juist hier niet ook actief de vrijwilligers? Gemiste kans...
Een interessante(r) stelling t.a.v. de rol van vrijwilligers binnen de brandweer van de toekomst zou kunnen zijn: 'wat bindt vrijwilligers aan de veiligheidsregio, terwijl ze tot nu toe vooral lokaal in hun eigen woonplaats actief zijn voor de brandweer'.
Als het management nou eens zou proberen de mensen actief bij veranderingen te betrekken, en ruimte zou geven voor hun input, dan zouden veranderingen veel beter geaccepteerd worden. Nu worden veranderingen teveel "door de strot" geduwd en daarvan gaan bij mensen de hakken in het zand.
De term;"vrijwilliger" moet veranderen in "oproep brandweer" ,dat dekt de lading beter ook vóór nieuwe instroom.
In de bijna 12 jaar die ik nu brandweervrijwilliger ben heb ik de nodige veranderingen meegemaakt. Hoewel het vak er niet gemakkelijker op is geworden en ja, ook de belasting is aanmerkelijk zwaarder geworden, heb ik deze veranderingen als positief ervaren. Dit ondanks de directieve stijl waarmee de brandweerorganisatie mij als brandweervrijwilliger voor voldongen feiten heeft gesteld.
Mijn eerste bluskleding bestond uit tweedehands onderdelen. Laarzen 2 maten te groot, met een lekke linkerzool, een te korte mouw aan de jas en een broek waar ik 3 keer inpaste. Na de opleiding ging ik op de uitruk zonder ooit een vlam te hebben gezien of een brandblusser te hebben vastgehouden. Dit is nu gelukkig ondenkbaar. We zijn goed opgeleid, geoefend en uitgerust en we werken dus ook een stuk professioneler en vooral veiliger. Dat ik nu op professionele wijze mijn brandweervak kan uitvoeren om mijn medemensen (samen met mijn brandweercollega’s) te helpen weegt voor mij ruim op tegen de ingeleverde gezellige vrijblijvendheid van 10 jaar geleden.
De veranderingen van de toekomst dienen zich nu aan. Wat daarbij (tot nu toe) hetzelfde blijft is de wijze waarop ik als “vrijwilliger” op de zijlijn staan terwijl de “professional” discussiëren. Over wat mij als vrijwilliger bind aan de brandweer en wat de grenzen van mijn belastbaarheid zijn. We zijn wel zakelijker en professioneler gaan werken maar de mogelijkheden en gelegenheid die mijn “hoofdwerkgever” mij biedt om mee te praten en denken bij mijn vaste baan worden de brandweervrijwilligers niet geboden.
In tegenstelling tot de veranderingen tot nu toe, die waren gericht op het verbeteren van mijn professionaliteit en mogelijkheden om veilig en effectief te kunnen optreden, vertalen de thema’s van de toekomst zich in kleinere eenheden, langere opkomsttijden en meer met minder (om het woord bezuinigen te vermijden). U zult begrijpen dat ik hier niet bepaald gerust op ben. Vooral omdat hiermee zonder toelichting taken en werkwijzen ter discussie worden gesteld die u als brandweerwerkgever (eveneens zonder toelichting) in de afgelopen jaren als verplicht en noodzakelijk hebt ingevoerd voor (niet in de laatste plaats) mijn eigen veiligheid.
Als vrijwilliger wordt ik gewaardeerd, dit kan ik overal teruglezen. Die waardering blijkt niet uit de wijze waarop ik wordt geïnformeerd of wordt betrokken bij de ontwikkelingen van de toekomst.
Ik wens jullie veel wijsheid met de workshop, maar wil wil jullie wel mijn stelling meegeven:
De bereidheid van de “vrijwilliger” om te veranderen is afhankelijk van de bereidheid van de “professional” om samen de toekomst tegemoet te gaan.
Vrijwilligers zijn brandweermensen die naast hun hoofdbroodwinning, het mooie brandweerwerk "er bij" doen. Hun passie en hoofdtaak is het repressief optreden.
De laatste jaren is de belasting van de brandweervrijwilliger flink toegenomen. Ik denk dat de grenzen aan de belasting over het algemeen aardig bereikt zijn.
Mede daarom zou het ook voor de vrijwilliger wellicht goed zijn als er bepaalde veranderingen plaatsvinden, waarmee de druk op de vrijwilliger wordt verlicht.
Het accent moet denk ik niet liggen op het veranderen van de vrijwilliger, maar op het veranderen van de organisatie rondom de vrijwilliger.
Hoe? Ik heb geen idee. Maar in het kader van de brandweer over morgen zie ik voor de vrijwilligers geen taak weggelegd. De vrijwilliger moet m.i. vooral repressief blijven optreden. Er blijven namelijk incidenten plaatsvinden. Een risicoloze maatschappij is een utopie. Preventieve taken bij de vrijwilliger komen bij, en niet in plaats van, de uitrukken en betekenen dus een verhoging van de druk op de vrijwilliger! voorlopig niet aan beginnen dus!
Veranderingen zijn moeilijk en lastig te plaatsen. Vrijwilligers hebben naast hun vrijwilligerstaak ook nog een andere taak. Focussen op alles is niet echt mogelijk. Veranderingen om het veranderen wordt niet of slechts moeilijk geaccepteerd. Visie en goed leiderschap is in een vrijwilligersorganisatie van cruciaal belang om veranderingen te kunnen doorvoeren. Dat houdt volgens mij ook in een goede inschatting maken van wat een vrijwilliger motiveert en binnen die context te zoeken naar veranderingen die gedragen worden. Bij alle veranderingen tot nog toe krijg ik meer het idee van: we proberen wel iets en als het niet lukt proberen we weer iets anders. Dat getuigt niet van goed leiderschap. Veranderingen zullen dan niet gladjes ingevoerd kunnen worden en zelfs kunnen leiden tot een veminderde interesse bij de vrijwilligers.
Het oude loslaten... Dan moet je wel eerst iets nieuws hebben waar je je aan vast kunt houden. Het lijkt er echter op dat er meer en meer in proefballonnetjes wordt gedacht om iedereen vooral maar aan het werk te houden met procedures, rekenmodellen, normeringen etc.
Mijns inziens moet de kern van de zaak te allen tijde de boventoon voeren. De 'drive' om iemand te helpen die in nood zit. Met of zonder vergoeding, met of zonder passende middelen, eigenlijk moet dat niets uitmaken. Helaas blijkt vooral het respect en de waardering voor de daadkracht van hulpdiensten steeds meer naar de achtergrond te verdwijnen. Alles wordt direct beoordeeld en veroordeeld, gekeurd en goed of slecht bevonden. Het feit dat iemand simpelweg zijn inzet toont lijkt al lang niet meer van belang te zijn.
We willen steeds weer het handelen van de brandweer, met name ten aanzien van de eigen veiligheid, voorop stellen. Echter, als we denken dit te kunnen 'vangen' met normen en rekenmodellen, waarbij vervolgens niemand zijn verantwoording neemt en alles afschuift naar dit geneuzel, wordt het werk van de brandweermensen - vrijwilligers en beroeps! - volledig onmogelijk gemaakt.
Brandweermensen zijn geen genormeerde robots die zonder aanzien des persoons uitgewisseld kunnen worden zonder daarbij de menselijke factor te betrekken.
Mijn betoog: laten we eerst maar eens het oude herstellen, dan kunnen we als er iets echt nieuws is, besluiten om dit 'oude' los te laten als we ons daar goed bij voelen...
Angst om het oude los te laten? Hoe zou dat komen. Is al niet vaker gebleken dat vele veranderingen die met veel hosanna en gevleugelde woorden als ‘vernieuwend’ werden gezien niet bleken te werken? De brandweer is ‘verander moe’.
Het ene project is nog niet geëvalueerd of het andere is al in aantocht. En dan de inspraak bij de invoering van die plannen. Is al niet te vaak gebleken dat naar degene die er echt mee aan de slag moeten niet goed word geluisterd?
Wij als VBV krijgen met regelmaat het verwijt tegenstanders te zijn van innovaties bij de brandweer. Dat is onzin. Alleen de geschiedenis leert ons dat deze vaak onzorgvuldig zijn ingezet. Iedere brandweerman/vrouw is voorstander om te vernieuwen. Stilstand is immer achteruitgang. Alleen vernieuwen om het vernieuwen is een slechte zaak.
Er is angst inderdaad. Angst om weer aan het zoveelste ondoordachte project te moeten beginnen. Vaak ontsproten uit de breinen van zij die niet geheel de alledaagse praktijk moeten ontberen. En dus direct de nadelige gevolgen ervaren. Zeker als we kijken naar de direct repressieve kanten van het vak wil men zekerheden. Het gaat immers vaak om de veiligheid van jezelf en je maten.
Resultaten uit het verleden zijn geen garanties voor de toekomst waren eens de gevleugelde woorden van een vermogensbelegger. Voor de brandweer zou ik zeggen: resultaten uit het verleden doen ons soms VREZEN voor de toekomst.
Nee het standaard cliché van die teleurgestelde ‘vernieuwers’ dat de brandweer angstig is om het oude los te laten onderschrijf ik zeer zeker niet. Het zijn de ervaringen uit het verleden die ze soms kritische en sceptisch maakt. En dat mag ook…het is en blijft een levensgevaarlijk beroep!
En terecht is al opgemerkt zie ik geen verschil tussen een vrijwilliger en beroeps als het gaat om innovaties en veranderingen.
Arie Muller/VBV
Voor alle soorten werkzaamheden zijn vrijwillgiers te vinden. Verandering van taken betekent dus niet perse dat iets ouds meot worden ingeruild voro iets nieuws. Belangrijk in elke organisatie is dat mensen dingen doen waar ze goed in zijn en waar ze voldoening uit halen of plezier aan beleven. Dat geldt zeker voor vrijwilligers.
iRgyxN eddncbsgupji, [url=http://duxkjaqhavyo.com/]duxkjaqhavyo[/url], [link=http://orgaiirvveta.com/]orgaiirvveta[/link], http://rnwjonvqdpgf.com/